poniedziałek, 14 września 2026 r.
Z inicjatywy Biblioteki Publicznej im. Tadeusza Biernata oraz Zamku Królewskiego w niedzielę 13 września w Sali Akustycznej odbyło się Narodowe Czytanie. Lekturą 15. edycji były Dziady Adama Mickiewicza. Wybrane fragmenty dramatu przeczytali: Prezydent Miasta Krakowa – pan Stanisław Kracik wraz z małżonką Jadwigą Kracik, Starosta Wielicki – pan Roman Ptak wraz z małżonką Barbarą Ptak oraz Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice – pan Michał Hebda wraz z małżonką Sylwią Hebdą. Uroczystość uświetnili swą obecnością także V-ce Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice – pani Anna Topór oraz Prezes Zarządu Zamek Królewski sp. z o. o. – pan Piotr Sionko.
Spotkanie rozpoczęła Dyrektor Biblioteki Publicznej w Niepołomicach – pani Joanna Lebiest, serdecznie witając przybyłych gości i zebranych licznie miłośników literatury. W klimat romantycznych rozważań wprowadziła zebranych dźwiękami fortepianu pani Joanna Wątroba. Grając wybrane kompozycje Fryderyka Chopina zbudowała niesamowity nastrój, spotęgowany jeszcze klimatem zamkowego wnętrza i dekoracji.
Na tle muzyki wybrzmiały najpierw fragmenty II części Dziadów. Kwestie Guślarza, Aniołka, Widma i Dziewczyny stały się lekcją ludowej moralności, tak bliskiej również etyce chrześcijańskiej, nakazującej „bycie człowiekiem”, a więc wrażliwość wobec bliźniego, zdolność do pomocy, współodczuwania i szanowania uczuć innych, a także konieczność doświadczenia – obok szczęścia i radości - także goryczy i cierpienia.
Następnie zgromadzeni wysłuchali fragmentów rozważań Pustelnika – Gustawa, bohatera IV części Dziadów. Podczas spotkania z Księdzem, w ciągu trzech godzin: miłości, rozpaczy i przestrogi - analizuje on swoje nieszczęśliwe uczucie, które doprowadziło go do samobójczej śmierci. Któż z nas nie kojarzy słynnych słów wypowiedzianych z goryczą: „Kobieto! puchu marny! ty wietrzna istoto! Postaci twojej zazdroszczą anieli, a duszę gorszą masz, gorszą niżeli!...”? Albo ostatecznego przesłania: „Kto za życia choć raz był w niebie, ten po śmierci nie trafi od razu”? Te wypowiedzi bohatera skłoniły wszystkich do refleksji nad potęgą miłości, cierpienia i tajemnicami ludzkiej duszy.
I wreszcie na koniec dzięki fragmentom z III części Dziadów – skupiających się przede wszystkim na martyrologii narodu polskiego, takich jak: Przedmowa, Scena więzienna czy Salon warszawski – słuchacze mogli poczuć ogrom prześladowań i represji wobec polskiej młodzieży. W tym kontekście bardziej zrozumiała stała się przemiana Gustawa w Konrada w Prologu, jego zmagania z Bogiem w Wielkiej Improwizacji czy też idea mesjanizmu zawarta w Widzeniu księdza Piotra.
Ogniwami łączącymi odczytane fragmenty dramatu romantycznego były: obrzędy dziadów, postać głównego bohatera (Upiora – Gustawa – Konrada), świat nadprzyrodzony oraz nastrój tajemniczości i grozy. Za sprawą interpretacji słownej i muzycznej dzieło romantyczne odżyło na nowo, rozpaliło wyobraźnie i serca zgromadzonych na zamku. Z całą pewnością wydarzenie to uwypukliło ponadczasowy i niezwykły charakter dzieła Mickiewicza.
Zebrana publiczność nagrodziła czytających gości owacjami na stojąco. Było pięknie, klimatycznie i trochę refleksyjnie… Po podziękowaniach i gratulacjach długo jeszcze trwały rozmowy, komentarze, wymiana refleksji… Widać zarówno słowa naszego narodowego wieszcza, jak i muzyka „poety fortepianu” – bo tak nazywany był Fryderyk Chopin – wywarły duże wrażenie na odbiorcach. „Słowa mają moc, a ich energia nie gaśnie, gdy ucichną. To, co zaczyna się jako dźwięk, przemienia się w czyn i naszą rzeczywistość.” Chcemy wierzyć, że tego rodzaju spotkania stają się właśnie taką iskrą, natchnieniem i źródłem inspiracji. Już dzisiaj zapraszamy na kolejną edycję Narodowego Czytania. W przyszłym roku lekturą będzie Lord Jim Josepha Conrada.
Anna Słodka
