Pamięć, ludzie i historie

21 października w Laboratorium Aktywności Społecznej odbyło się jubileuszowe spotkanie Klubu Poszukiwaczy Historii Niepołomic. Była to wyjątkowa okazja do podsumowania dziesięciu lat wspólnego odkrywania, dokumentowania i pielęgnowania lokalnego dziedzictwa, a także do wspomnień, podziękowań i rozmów o przyszłości.

Zebranych gości serdecznie powitała dyrektor Biblioteki Publicznej w Niepołomicach Joanna Lebiest, podkreślając znaczenie Klubu dla życia kulturalnego i społecznego naszej gminy.
Wśród licznie przybyłych gości znaleźli się m.in. wiceburmistrz Miasta i Gminy Niepołomice Anna Topór, proboszcz Parafii pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników ks. Stanisław Mika, a także Klubowicze, którzy wiernie uczestniczą w spotkaniach i współtworzą Klub od samego początku jego istnienia, czyli od jesieni 2016 roku. Nie zabrakło również prelegentów i pasjonatów lokalnej historii, którzy przez minioną dekadę dzielili się swoją wiedzą, odkryciami, rodzinnymi pamiątkami i wspomnieniami.

Dziesięć lat w skali historii to zaledwie chwila. Dla lokalnej społeczności może jednak oznaczać setki odkurzonych wspomnień, odnalezionych fotografii, ocalonych od zapomnienia opowieści i pamiątek, które na nowo pozwoliły spojrzeć na dzieje Niepołomic.

Od początku działalności Klubu jego członków łączyła miłość do małej ojczyzny i ciekawość przeszłości. Kim byli ludzie, którzy przed laty przemierzali te same ulice? Jak wyglądało codzienne życie dawnych mieszkańców? Jakie historie kryją stare domy, rodzinne archiwa, fotografie i pamiętniki? Poszukiwanie odpowiedzi na te pytania stało się wspólną pasją, która od 2016 roku niezmiennie przyciąga kolejnych miłośników lokalnej historii.

Dziś, po dziesięciu latach działalności, blisko stu spotkaniach, licznych wystawach, publikacjach i setkach inspirujących rozmów, Klub Poszukiwaczy Historii Niepołomic może poszczycić się bogatym dorobkiem i ważnym miejscem w życiu lokalnej społeczności.

O początkach Klubu, jego misji i najważniejszych dokonaniach opowiedzieli organizatorzy i prowadzący spotkania: Agnieszka Grab, Ewa Korabik oraz Paweł Pawłowski. Przygotowana prezentacja przypomniała, jak wiele udało się wspólnie osiągnąć, realizując cel, który od początku przyświecał tej inicjatywie – ocalanie od zapomnienia prywatnych fotografii, dokumentów, wspomnień i wyjątkowych historii mieszkańców Niepołomic oraz okolic.

Szczególne miejsce w historii Klubu zajmuje pan Tadeusz Jasonek – wieloletni nauczyciel historii, regionalista, znawca dziejów Niepołomic i współautor licznych publikacji historycznych. Jego wiedza, autorytet, inspirujące wykłady oraz zaangażowanie w dokumentowanie przeszłości lokalnej społeczności stanowią niezwykle ważną część dorobku Klubu. Dzięki takim osobom historia przestaje być jedynie zapisem minionych wydarzeń, a staje się opowieścią o ludziach, ich losach i świecie, który wspólnie tworzyli.

Spotkania Klubu, odbywające się regularnie w każdą trzecią środę miesiąca, przez lata przybierały różnorodne formy. Ich tematyka obejmowała zarówno ważne wydarzenia z historii Polski, jak i dzieje Niepołomic, lokalne tradycje, działalność organizacji społecznych oraz losy poszczególnych rodzin.

Wśród najważniejszych obszarów działalności Klubu znalazły się:

• Prelekcje i wykłady historyczne – poświęcone m.in. rocznicom niepodległościowym, dziejom 2. Dywizjonu Pociągów Pancernych, wydarzeniom I i II wojny światowej, kulturze ludowej oraz lokalnym zespołom śpiewaczym, takim jak „Wrzos” i „Niepołomiczanie”. Przybliżano również historię organizacji i instytucji, w tym Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Orkiestry Dętej „Lira” oraz Szczepu Harcerskiego „Puszcza”.
• Cykl „Rodziny Niepołomickie” i wystawy historyczne – prezentujące dzieje rodzin, które przez pokolenia współtworzyły historię miasta. Wystawy poświęcone m.in. rodom Wimmerów, Ślusarczyków, Pieczonków, Mazurów, Czumów i Goryckich pokazały, jak wiele o przeszłości miejscowości można dowiedzieć się z rodzinnych archiwów i przekazywanych z pokolenia na pokolenie opowieści.
• Spacery historyczne i wycieczki – pozwalające poznawać lokalne dziedzictwo w terenie. Wśród nich znalazły się wyprawy szlakiem dawnej Drogi Królewskiej w Puszczy Niepołomickiej oraz spotkania wyjazdowe, m.in. w Opactwie Sióstr Benedyktynek w Staniątkach.
• Nowoczesne formy popularyzacji historii – działalność Klubu wykracza daleko poza tradycyjne spotkania i wykłady. Ważnym jej elementem stał się portal „Dawne Niepołomice”, pełniący funkcję cyfrowego archiwum pamięci, cykl filmowy „Spacer po dawnych Niepołomicach”, uzupełniony tabliczkami z kodami QR na Rynku oraz historyczna ścieżka geocachingowa.

Wszystkie te inicjatywy pokazują, że historia lokalna jest żywa, różnorodna i bliska każdemu z nas. Kryje się nie tylko w książkach i archiwalnych dokumentach, lecz także w rodzinnych fotografiach, osobistych wspomnieniach i przedmiotach, które przez lata przechowywano w domach.

Jubileusz dziesięciolecia stał się nie tylko okazją do podsumowań, ale również impulsem do podejmowania nowych wyzwań. Zgromadzony przez lata materiał to niezwykle cenny zapis historii miasta i jego mieszkańców, który warto uporządkować, opracować i udostępnić kolejnym pokoleniom.

W związku ze zbliżającym się jubileuszem 80-lecia Biblioteki Publicznej w Niepołomicach planujemy zebrać i opracować materiały związane z tematami poruszanymi podczas spotkań Klubu, a następnie przygotować publikację książkową podsumowującą dziesięć lat jego działalności. Będzie to okazja do przypomnienia najważniejszych odkryć, przywołania bohaterów lokalnych opowieści oraz utrwalenia dorobku osób zaangażowanych w poznawanie i dokumentowanie przeszłości Niepołomic.

Pomóż nam ocalić lokalną historię!

Zwracamy się do mieszkańców Niepołomic i okolic z prośbą o pomoc w gromadzeniu i uzupełnianiu materiałów historycznych.
Jeśli w Państwa domowych archiwach znajdują się stare fotografie, dokumenty, listy, pamiętniki lub inne pamiątki związane z Niepołomicami i okolicznymi miejscowościami, a także jeśli chcieliby Państwo podzielić się rodzinnymi wspomnieniami, zapraszamy do kontaktu z Biblioteką Publiczną w Niepołomicach.
Każda fotografia, każda relacja i każda pamiątka mogą stać się ważnym elementem opowieści o naszej małej ojczyźnie. Wspólnie możemy ocalić od zapomnienia historie, które zasługują na to, by poznały je również przyszłe pokolenia.

Lista tematów poruszanych podczas spotkań Klubu: Kalendarium spotkań

Jubileusz był również okazją do złożenia serdecznych podziękowań prelegentom, partnerom i wszystkim osobom, które przez lata współtworzyły Klub, wspierały jego inicjatywy i dzieliły się swoją wiedzą oraz rodzinnymi zbiorami. Z szacunkiem wspomniano także zmarłych Klubowiczów, których obecność, pasja i zaangażowanie pozostają ważną częścią historii tej inicjatywy.

Po oficjalnej części spotkania przyszedł czas na jubileuszowy tort i wspólny poczęstunek. Przy kawie i herbacie długo jeszcze trwały rozmowy, powracały dawne wspomnienia, a uczestnicy snuli plany na kolejne lata działalności.

Dziesięć lat Klubu Poszukiwaczy Historii Niepołomic to przede wszystkim historia ludzi – ich pasji, ciekawości świata i przekonania, że warto poznawać przeszłość, by lepiej rozumieć teraźniejszość. Dziękujemy wszystkim, którzy przez minioną dekadę współtworzyli Klub, wspierali jego działalność i pomagali odkrywać oraz pielęgnować historię Niepołomic. Niech kolejne lata przyniosą następne odkrycia, spotkania i opowieści, które warto zachować dla przyszłych pokoleń.

Do zobaczenia na spotkaniach Klubu Poszukiwaczy Historii Niepołomic!

Agnieszka Grab
Ewa Korabik