czwartek, 22 października 2026 r.
We wtorek ( 20.10.) odbyło się spotkanie KLUBU CZYTELNIKA, a rozmowy toczyły się w kręgu tematu: Czarne charaktery w tekstach literatury.
Pojęcie czarnego charakteru w literaturze, filmie, teatrze to odwieczny temat tekstów kultury. Co dokładnie oznacza ten termin? Jakie elementy składają się na archetyp bohatera o czarnym charakterze? Jakie cechy ma ta postać? Jaką rolę pełni w literaturze kreacja postaci o ciemnej stronie osobowości? Postać bohatera o czarnym charakterze była częstym zabiegiem kreacji, który obserwujemy już w starożytnych greckich dramatach, w Biblii oraz w ogromnym dorobku literatury nowożytnej. Klubowicze podkreślili fakt, że postać z czarnym charakterem przeszła dynamiczny rozwój i ewolucję na przestrzeni dziejów. Wraz z rozwojem medycyny, psychologii oraz psychiatrii, pisarze zaczęli kreować postaci o głębokim i złożonym portrecie psychologicznym.
Czytelnicy rozmawiali również o kwestii motywów postępowania czarnych charakterów. Działanie, postawa moralna, ich poglądy spowodowane są pragnieniem bogactwa, żądzą władzy, kontroli, chęcią krwawej zemsty. Często siłą napędową jest szaleństwo, obsesje oraz brak wychowania, patologiczne środowisko, strach, odrzucenie. To wszystko jednocześnie sprawia, że postaci o złych, negatywnych cechach stają się dla czytelnika wyjątkowe, wręcz fascynują go. Często pojawia się też pytanie : Dlaczego on/ona tak postępuje?
Autorzy kryminałów, thrillerów psychologicznych, medycznych budują niezwykłe kreacje bohaterów, którzy utożsamiają wiele rodzajów zła tego świata. Zło w tych powieściach rodzi się z kompleksów, niedojrzałości emocjonalnej, chciwości, zazdrości. Zło przybieraformę zbrodni, okrucieństwa, znęcania się nad ofiarami, toksycznej manipulacji.
Czytelnicy dyskutowali również o postaciach negatywnych opisanych w literaturze faktu, reportażach, biografiach, pamiętnikach. W naszej świadomości i wiedzy obecne są postacie Hitlera, Stalina, Mohammada Rezy, współczesnych władców Dubaju.Na zakończenie podjęliśmy temat oblicza czarnego charakteru w baśniach, legendach, a nawet w tekstach mitologii wielu krajów. Galeria mrocznych postaci ma tu znaczenie symboliczne. Ostrzegają one przed złem, niebezpieczeństwem. Napięcie emocjonalne i dramatyczny nastrój sprawiają, że każdy czytelnik angażuje się w losy bohaterów. Pojawia się okazja do refleksji nad pojęciem moralności, kruchej granicy między dobrem i złem oraz nad wyborami życiowymi i ich skutkami.
Literatura tematu:
1. Agata Christie Kurtyna
2. T. Harris Milczenie owiec
3. T. Gerritsen Nosiciel
4. R. Gervaso Borgiowie
5. R. Kapuściński Cesarz
6. R. Kapuściński Imperium
7. J. Komuda Bohun
8. J. Komuda Czarna bandera
9. B. Kuraś Krzyżyk niespodziany. Goralenvolk
10. M. Margielewski Dubaj krwią zbudowany
11. M. Margielewski Handlarze arabskich niewolników
12. K. Moczarski Rozmowy z Katem
13. J. Molenda Elżbieta Batory
14. S. Montefiore Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa
15. M. Moss Zły opiekum
16. B. A. Paris Za zamkniętymi drzwiami
17. T. Patora Łowcy skór
18. A. Sinicka Uwikłana
19. W. Szekspir Makbet
20. A. Zasieczny Zdrajcy, donosiciele i konfidenci w okupowanej Polsce
Tekst: Marta Piotrowska
