• Aktualność
  •  
  •  

Symbolika stołu w tekstach literatury

Klub Czytelnika

Pierwsze w tym roku spotkanie Klubu Czytelnika odbyło się we wtorkowy wieczór, 13 stycznia 2026 r.
Temat literackiej dyskusji brzmiał: Symbolika stołu w tekstach literatury.

Stół od wielu epok odgrywa ważną rolę w dziejach ludzkiej kultury, pełniąc funkcje praktyczne, społeczne oraz symboliczne. Historia stołu zaczęła się 3,5 tysiąca lat p.n.e. Już starożytni Egipcjanie, Grecy, Rzymianie tworzyli ten podstawowy element umeblowania. Od tego momentu stał się on symbolem prestiżu i statusu właściciela.

W dawnych kulturach stół, jako miejsce w domu lub świątyni miał symboliczne znaczenie  duchowe, magiczne oraz religijne. Był powiązany z obrzędami, zwyczajami oraz z porządkiem codziennego życia. Klubowicze na podstawie przeczytanych książek, omówili wiele aspektów symboliki stołu w tekstach literatury pięknej. Dla większych bohaterów literackich stół był symbolem jedności rodzinnej, kontynuacji i pielęgnowania tradycji oraz spokoju i bezpieczeństwa. W wielu utworach stół jest najważniejszym punktem spotkań, biesiad, rozmów, negocjacji, obrad politycznych. Te wydarzenia przedstawiają ważność, takich wartości jak: gościnność, jedność, szacunek, chęć zadbania o dobre relacje i więzi międzyludzkie.

Czytelnicy rozmawiali także o symbolice stołu w kulturze krajów azjatyckich. Słynny ceremoniał parzenia herbaty na niskich stolikach, nie jest tylko sprawą poczęstunku. Odzwierciedla się tu cała filozofia, dotycząca wartości prostoty, spokoju i dążenia do stabilności oraz harmonii ludzkiego życia. Na podstawie literatury z zakresu archeologii, etnografii  i religioznawstwa, nasi Klubowicze omówili zagadnienie stołu ofiarnego. Od czasów ewangelicznego opisu Ostatniej Wieczerzy, stół nabrał niezwykłej rangi w Kościele katolickim. Przy stole-ołtarzu sprawowana jest ofiara Mszy Świętej.

Rozmawiano też o symbolice stołu ofiarnego w kulturach Azteków, Inków oraz Asyryjczyków i pierwotnych Słowian. Bogom, bóstwom składano wtedy krwawe ofiary z ludzi i zwierząt. Lektura legend o słynnym Królu Arturze, przyczyniła się do dyskusji o idei Okrągłego Stołu. Wiele utworów literackich pełnych jest barwnych opisów stołów w zamkach, dworach, wiejskich chatach oraz w karczmach i tawernach. To przy stołach odbywały się rodzinne uroczystości, święta, zapadały ważne decyzje, związane z kupnem, sprzedażą. Przy stołach odbywały się spory, bijatyki oraz kłótnie. Z czasem stół został miejscem pracy dla twórców słowa pisanego – sekretarzy królewskich, mnichów pracujących nad przepisywaniem starych kodeksów oraz dla pisarzy i poetów.

Stół dla postaci literackich nie jest tylko zwykłym meblem.   To symbol wielu aspektów ludzkiego życia, wydarzeń i związanych z tym uczuć, stanów i emocji.

Literatura tematu:

1.  K. Bockenheim - Przy polskim stole
2.  A. Christie - Karty na stół
3.  U.W. Cutler - Król Artur i rycerze okrągłego stołu
4.  W. Filipowicz - Przy stole z królem
5.  G. Garcia Marquez - Sto lat samotności 
6.  T. Jabłońska - Dawne zastawy stołowe
7.  T. Kawaguchi - Zanim wystygnie kawa
8.  S. Koper - Życie towarzyskie elit PRL
9.  M.J. Kunstler - Dzieje kultury chińskiej
10. M. Longhena - Starożytne Peru
11. A. Mickiewicz - Pan Tadeusz
12. J. Molenda - Przy stoliku w Czytelniku
13. L. Montero  Manglano - Stół Króla Salomona
14. A. Niwiński  - Bóstwa, kulty i rytuały starożytnego Egiptu
15. E. Pałasz-Rutkowska - Dzieje kultury japońskiej

Tekst: Marta Piotrowska